Θεραπεία Αποδοχής και Δέσμευσης – Acceptance and Commitment Therapy (ACT) Η ACT είναι ένα γνωσιακό συμπεριφοριστικό μοντέλο ψυχολογικής παρέμβασης που χρησιμοποιεί στρατηγικές αποδοχής και ενσυνειδητότητας, μαζί με στρατηγικές δέσμευσης και συμπεριφορικής αλλαγής προκειμένου να αυξήσει την ψυχολογική ευκαμψία του θεραπευόμενου.

Η ψυχολογική ευκαμψία σημαίνει το να είμαστε στο εδώ και τώρα συνειδητά και να συμπεριφερόμαστε βασισμένοι στο τι επιτρέπει η κατάσταση να αλλάζουμε ή να επιμένουμε στη συμπεριφορά αυτή υπηρετώντας τις αξίες μας.

Η διαφορά της ACT από τη Γνωσιακή Συμπεριφορική Ψυχοθεραπεία είναι ότι αντί ο θεραπευτής να εκπαιδεύει τον θεραπευόμενο στο πως να ελέγξει σκέψεις, συναισθήματα και αισθήσεις, η ACT διδάσκει τους θεραπευόμενους απλά να παρατηρούν την εσωτερική εμπειρία, ειδικά εκείνη που τη θεωρούν μη επιθυμητή.

Όπως δηλώνουν και τα αρχικά, η ACT πρεσβεύει τα εξής: Accept – Αποδέχομαι: να μάθουμε δηλαδή να αποδεχόμαστε εσωτερικές εμπειρίες που πολλές φορές δεν επιθυμούμε να βιώσουμε, όπως σκέψεις συναισθήματα αναμνήσεις και αισθήσεις καθώς επίσης και εξωτερικές εμπειρίες οι οποίες δεν υπόκεινται στον έλεγχο μας.

Μέσα από τη θεραπεία το άτομο μαθαίνει να αποδέχεται και ως εκ τούτου να κρατά μία καλύτερη στάση απέναντι στο συναίσθημα του και να μην αποφεύγει να το δει η να το βιώσει και μαθαίνει να ρίχνει την ένταση των σκέψεών του οι οποίες τον εγκλωβίζουν μέσα στην καθημερινότητά του.

Choose – Επιλογή: να επιλέγουμε δηλαδή μία ζωή συμφωνημένη με τις αξίες μας Act – Δράση: Να λάβουμε δράση, να μάθουμε δηλαδή να δεσμευόμαστε με τον εαυτό μας και να αλλάζουμε τα μοτίβα μας.

Αυτό- Συμπόνοια – Self Compassion

Η συμπόνια ενέχει μια ευαισθησία απέναντι στο βίωμα του πόνου, συνδυασμένη με μια βαθιά επιθυμία να απαλυνθεί αυτός ο πόνος. Η αυτό-συμπόνια είναι απλά συμπόνια κατευθυνόμενη προς τα μέσα και αποτελείται από τρία κύρια στοιχεία: – την καλοσύνη (kindness), Η αυτό-συμπόνια έχει να κάνει με όταν σκεφτόμαστε προσωπικές ανεπάρκειες, λάθη και αποτυχίες, καθώς επίσης και όταν αντιμετωπίζουμε επίπονες καταστάσεις ζωής οι οποίες είναι έξω από τον έλεγχό μας.

Όταν κάνουμε ένα λάθος ή αποτυγχάνουμε κατά κάποιο τρόπο, είναι περισσότερο πιθανό να κατηγορήσουμε τον εαυτό μας παρά να τον υποστηρίξουμε (τοποθετώντας το ένα χέρι στον ώμο του άλλου). Με την αυτό-συμπόνια, κρατάμε μια στάση ενός συμπονετικού ‟άλλου” προς τον εαυτό μας. – μια αίσθηση κοινής ανθρωπιάς (common humanity), Ακόμα και όταν τα προβλήματά μας προέρχονται από δυνάμεις που δεν υπόκεινται στον έλεγχό μας, όπως ένα ατύχημα ή μια τραυματική εμπειρία, συχνά εστιάζουμε περισσότερο στο να φτιάξουμε το πρόβλημα αντί να ηρεμίσουμε και να παρηγορήσουμε τους εαυτούς μας.

Η αναγνώριση της κοινής ανθρωπιάς αναπλαισιώνει το τι σημαίνει ο ‟εαυτός”. Όταν καταδικάζουμε τους εαυτούς μας για τις ανεπάρκειές μας, θεωρούμε ότι υπάρχει στην πραγματικότητα μια ξεχωριστή, καθαρά οριοθετημένη οντότητα που ονομάζεται ‟εγώ” (me) και η οποία μπορεί να κατηγορηθεί για την αποτυχία. – την ενσυνειδητότητα (mindfulness)

Το mindfulness σημαίνει να έχουμε συναίσθηση/βρισκόμαστε σε επίγνωση με την εδώ και τώρα εμπειρία με ένα καθαρό και ισορροπημένο τρόπο Αυτά τα στοιχεία συνδυάζονται και αλληλοεπιδρούν αμοιβαία για να δημιουργήσουν ένα αυτό-συμπονετικό πλαίσιο/πλάνο του νου.

 

Κείμενο: Δρακάκη Μυρσίνη – Ψυχολόγος – Γνωσιακή Συμπεριφορική Ψυχοθεραπεία